راهنماي خريد بهترين مارك سه تار خوب با قيمت و كيفيت مناسب (مبتدي-حرفه اي)


مجموعه: آموزش سه تار (گام به گام)تعداد بازديد: 3127راهنماي خريد بهترين مارك سه تار خوب با قيمت و كيفيت مناسب (مبتدي-حرفه اي)
در ادامه آموزش هاي كاربردي سه تار، در اين مقاله سعي مي كنيم يك راهنماي جامع درباره خريد بهترين نوع سه تار با قيمت و كيفيت مناسب براي افراد مبتدي تا حرفه اي ارائه دهيم.

۱- كليات
همانگونه كه در اكثر راهنماهاي خريد سازهاي مختلف موسيقي هم به شما مي گويند، سه تار خوب هيچ ارتباطي به مارك آن و سازنده ندارد. تنها روش براي خريد يك سه تار خوب اين است كه فاكتورهاي يك سه تار خوب را بلد باشيد يا اينكه به فروشنده اعتماد داشته باشيد. يك نكته مهم اين است كه به هيچ وجه خريد سه تار را به استاد خود نسپاريد و يا به فروشگاهي كه استادتان مي گويد برويد و بگوييد از طرف فلاني آمده ام نرويد (واقعا اين كار را نكنيد!) مگر اينكه ۱۰۰ درصد به استاد خود اطمينان داشته باشيد. خريد سه تار را بايد يا خودتان انجام دهيد يا با دوست با مهارتي كه كاملا به او اعتماد داريد اين كار را انجام دهيد. ضمنا به اين نكته توجه داشته باشيد كه آب و هوا هم بر خريد تار و سه تار موثر است. در واقع بهترين زمان براي خريد سه تار از اواسط فروردين تا اواخر مرداد است تا سه تار كمترين تغييرات در چوب را داشته باشد. ضمنا هميشه موقع جابجايي ساز خود در آب و هواهاي مختلف، آن را در داخل كاورش قرار دهيد تا تغييري در شكل ظاهري ايجاد نشود. ساز ها از نظر كيفيت به چند دسته تقسيم مي شوند:

سازهاي مشقي كه براي تمرين نوازندگان تازه كار ساخته شده اند.
سازهاي معمولي كه براي نوازندگي عادي و تمرين هاي ابتدايي به كار مي روند.
سازهاي حرفه اي و با كيفيت كه به دليل استفاده از چوب با كيفيت و كيفيت بالاي ساخت آن ها و دقت در توليد، مناسب نوازندگان حرفه اي و ضبط هاي استوديويي يا كنسرت هستند.

۲- معرفي اجزاي سه تار
قبل از خريد يك سه تار خوب بايد اجزاي آن را بشناسيد، زيرا اگر به فروشنده اعتماد نداشته باشيد بايد اجزاي اصلي كه در ادامه مقاله توضيح داده مي شوند را موقع خريد تست كنيد.

≡ مضراب سه تار

راهنماي خريد سه تار 4

سه تار يكي از سازهايي است كه با ناخن نواخته مي شود. صدايي كه از نواختن با انگشت دست از ساز ايجاد مي شود بسيار ظريف و متحيركننده است. البته كساني كه ناخن شكننده و يا امكان بلند كردن ناخن سبابه را ندارند، مي توانند از مضراب هايي كه به اين منظور ساخته شده استفاده نمايند كه معمولا از جنس فلزي يا شاخ است.

≡ كاسه

راهنماي خريد سه تار 1

كاسه سه ‌تار از نظر شكل ساختاري شبيه به كاسه عود يا تنبور است ولي ابعاد كوچك ‌تري از آن ها دارد و فرم كلي آن گلابي ‌شكل است. طول كاسه سه ‌تار بين ۲۶ تا ۳۰ سانتي ‌متر، عرض آن به تناسب بين ۱۲ تا ۱۶ سانتي ‌متر و عمقش نزديك ۱۳ سانتي‌ متر است. كاسه در واقع جعبه صوتي سه تار مي باشد كه معمولا از جنس چوب توت ، آزاد، افرا و گردو است.

≡ خرك

راهنماي خريد سه تار 5

خرك قطعه‌ اي متحرك است كه روي صفحه و به فاصله سه انگشت از انتهاي كاسه قرار مي گيرد. به طور كلي عرض خرك سه ‌تار بين ۵ تا ۶ سانتي‌ متر و ارتفاع آن كمتر از ۱ سانتي‌ متر است.خرك معمولا از جنس چوب ساخته مي‌شود.

≡ سيم گير

راهنماي خريد سه تار

سيم گير در انتهاي كاسه نصب مي شود و انتهاي سيم ها را نگه مي دارد . جنس آن از شاخ قوچ ، چوب شمشاد جنگلي يا فوفل است. بطور كلي اجزاي سه تار بصورت زير است:

راهنماي خريد سه تار 3

≡ دسته: چوب بلندي است يك سر آن به جعبه صوتي و سر ديگر آن به سردسته متصل است و پرده هاي ساز روي آن بسته مي شوند ، دسته را معمولا از چوب گردو ، چوب آبنوس و چوب افرا مي سازند.

≡ صفحه: چوب توت نازك كه روي كاسه را پوشانده است و خرك روي آن قرار دارد. لازم به ذكر است مهم ترين عامل موثر در خوش صدايي در سه تار صفحه آن است.

≡ سوراخ هاي روي صفحه: سوراخ هايي كه بر روي صفحه به منظور براي تنظيم صداي ساز ايجاد مي شوند.

≡ سر دسته: قسمتي از دسته كه گوشي هاي ساز در آن قرار دارند.

≡ گوشي: انتهاي سيم ها به آن بسته مي شود و با چرخاندن آن مي توانيد ساز را كوك كنيد. جنس آن معمولا از چوب گردو است.

≡ پرده: از جنس روده ، الياف پليمري و يا ابريشم ساخته مي شود و روي دسته بسته مي شود و محل نت ها را معين مي كند.

≡ شيطانك: از جنس استخوان، پلاستيك و چوب ساخته مي شود و همانند خرك سيم ها را از روي آن عبور مي دهند.

≡ سيم: سه تار چهار سيم فلزي دارد كه با ضربه ناخن انگشت سبابه به ارتعاش در مي آيند.

≡ شيار كنار دسته: شياري است كه در موقع بستن پرده ها از آن استفاده مي شود.سيم‌ ها پس از عبور از شيارهاي كم‌ عمق روي خرك از طول دسته عبور كرده و توسط شيطانك به گوشي‌ها مي‌ رسند.

۳- قيمت
قيمت سه تار بستگي به موضوعات مختلفي دارد. بطور كلي همانگونه كه در نمونه تصوير زير ميبينيد، قيمت سه تارهاي مبتدي از ۳۲۰ هزارتومان تا ۱ ميليون و ۲۰۰ هزار تومان مي باشد و سه تارهاي حرفه اي با مارك هاي مختلف تا ۸ ميليون تومان قيمت دارند:

ليست قيمت

عمده قيمت به نوع چوب، پرده و كيفيت صدا بر مي گردد كه اين موضوع صرفا توسط خود سازنده تعيين مي شود. يعني ممكن است كه از يك كنده چوب گردو، ۳ عدد سه تار ساخته شود آنهم توسط يك سازنده و با يك كيفيت، ولي دو تاي آنها صداي بهتري داشته باشد كه در اين صورت قيمت بالاتري نسبت به يك ساز ديگر خواهند داشت و قيمت آن را هم سازنده با توجه به تجربه خود تعيين مي كند.

۴- مشخصات ظاهري
بيشتر مشخصات ظاهري يك ساز خوب به كيفيت ساخت و نبود زايعاتي مثل چسب و يا اتصالات بين سيم و سيم گيرها بر مي گردد نه زيبايي ظاهري و سطحي! اين موضوع سبب ثابت ماندن كوك سه تار و عدم تغيير در نواختن سه تار مي شود. نكته مهم ديگر اين است كه ميان كاسه و دسته از نظر وزني تناسب برقرار باشد. به صورتي كه در موقع نوازندگي تعادل ساز به طور كامل برقرار باشد. يعني طراحي ساز به گونه اي باشد كه در زمان نواختن نيازي به صرف نيروي اضافي براي نگه داشتن آن نباشد.

≡ جنس چوب

جنس چوب سه تار از درخت توت ميباشد براي ساختن دسته ي ساز از چوب گردو هم استفاده ميكنند كه در اين صورت دسته ي ساز سنگين ميشود. چوب بايد كهنه باشد تا طنين خوبي بدهد بعضي از سازندگان چوب تازه را در آب جوشانده تا شيره ي آن گرفته شود و سپس چوب را در زير خاك يا پهن مي گذارند تا خشك شده و حالت پوسيدگي پيدا كند. پس دقت كنيد كه معمولا نمي توانيد كهنه بودن چوب را تشخيص دهيد مگر اينكه فروشنده با صداقت به شما بگويد!

دقت كنيد دسته سه تار مورد نظر سنگين و ضخيم نباشد. دليل توجه به اين مورد، جنس چوب و تازگي آن است. در صورتي كه چوب مورد استفاده براي ساخت دسته ساز سالخوردگي و خشكي كافي را نداشته باشد ممكن است پس از مدتي بر اثر فشار سيم ها خم شده يا در اصطلاح نوازندگان تاب بردارد.

 

≡ كيفيت ساخت و ظاهر

منظور از كيفيت ساخت، ظاهر و زيبايي آن نيست بلكه موارد زير هستند:

به كيفيت ساخت سه تار توجه كنيد. اينكه سيم ها به درستي به سيم گير متصل شده و كاملا محكم باشند و اثري از چسب و … هيچ كجاي بدنه سه تار نباشد.
فاصله ي سيم تا دسته ي ساز كم باشد تا حدي كه موقع اجرا سختيه سيم را حس نكنيد.
رگه هاي درشت صفحه به سمت سيم بم باشد.
دسته ي ساز نه كلفت و نه زيادي نازك باشد كه البته بستگي به دست خودتان دارد.
ساز از نظر وزني سبك باشد.
سازي كه زياد رنگ شده باشد فقط قشنگ است و احتمال دارد كه صداي خوبي نداشته باشد.
دقت كنيد دسته ساز تاب نداشته باشد. روش شناخت آن هم به اين صورت است كه نبايد فاصله عرضي سيم اول و آخر در هيچ نقطه ايي با دسته تغيير كند.
رنگ پوشش روي ساز نبايد خيلي ضخيم باشد و براي جلاي ساز بايد از لاك و الكل استفاده شده باشد. استفاده از پوشش هاي ضخيم باعث خفگي صداي ساز مي شود.

≡ پرده (كيفيت سيم)

پرده سه تار را معمولا از روده گوسفند مي سازند و از آنجايي كه يك فاكتور بسيار موثر در تعيين قيمت است بايد به آن دقت كافي را مبذول داريد:

بعد از كوك كردن ساز تك تك پرده ها را امتحان كنيد كه در اصطلاح گز نزند.
رنگ ساز هرچه روشنتر باشد بهتر است .هم اگر عيبي داشته باشد پيداست و هم از نظر روانشناسي مثبت است.
نكته بعد هماهنگي اندازه دست و انگشتان نوازنده با دسته ساز است. تهيه ساز با دسته بسيار باريك براي اشخاصي كه انگشت هاي بلند يا تپل دارند مناسب نيست.

۵- صداي سه تار خوب
سه تار سازيست كه ويژگي هاي روحي و اخلاقي نوازنده بسيار در صدادهي آن موثر است. نوازنده اين ساز بايد هم خواني و هم آوايي نزديكي با شخصيت صدادهي ساز داشته باشد؛ سه تار ذاتا سازي كم صدا، با حالتي گرفته و نهفته است و بسيار لذت بخش خواهد بود در صورتي كه نوازنده اي درون گرا، بي تظاهر و گوشه گير با نواختن اين ساز آن را تكامل بخشد. البته اين خصيصه باعث ترويج كم تر سه تار، به نسبت ديگر سازها بوده و با وجود عدد بسيار زيادِ سه تار نوازان، ولي اين هنرمندان معمولا علاقه اي به نمايش گذاشتن هنر خود نداشتند.

سه تار خوب

صفحه سه تار مهمترين بخش براي صدادهي اين ساز است. بافت چوب صفحه و كاسه بايد مشخص باشد و بين اتصالات آن روزنه اي ايجاد نشده باشد.
صداي پايين دسته با بالا دسته همخواني داشته باشد.
كيفيت صداي سه تار را مي توان با تنظيم خرك و شيطانك، تا اندازه زيادي تغيير داد.
صداي سيم دوم مفهوم باشد و حالت گنگي نداشته باشد.
در اجراي سيم بم.سيم كاملا نرم و صدايي طبيعي داشته باشد.
صداي همه ي سيمها دنبال هم باشد يعني با هم همخواني داشته باشد و در گوش دادن تفكيك سيمها سخت باشد.
بلند بودن صداي ساز دليلي بر خوب بودنش نيست.
با يك مضراب ويا حتي بدون زدن مضراب بايد بتوانيد چندين نت را به راحتي و با طنين خوب اجرا كنيد.
در اجراي تكنيك ناله ي ساز(ويبره) هيچ مشكلي نداشته باشيد.

≡ پس بطور خلاصه بايد گفت: صدا نه بايد به حدي كم باشد كه مجبور به استفاده از دستگاه هاي تقويت صدا بوده و نه آن قدر زياد كه شنيدن آن براي شنونده آزار دهنده باشد. ضمن اينكه صدا زبر نباشد (عدم خشوت صوت) كه شامل صداهاي اضافي يا زنگ سيم هاي ديگر موقع نوازندگي مي شود.

۶- مارك هاي سه تار
دقت كنيد كه باز هم عرض مي كنيم سه تار خوب تقريبا هيچ ارتباطي با مارك يا سازنده ندارد زيرا در يك مارك ممكن است از بين ۱۰ سه تار، ۷ تاي آنها معمولي، دو تا عالي و يكي واقعا بد باشد. به هيچ وجه به دنبال مارك نرويد و به مشخصاتي كه در اين مقاله گفته ايم دقت كنيد. برخي از گمنام ترين سازنده هاي سه تار هستند كه بهترين هاي آنها را مي سازند. مثلا در شهركرد دو يا سه توليد كننده هستند كه سه تارهاي آنها جزو بهترين و گران ترين سه تارهاي كشور هستند ولي باز هم در ميان آنها سه تارهاي بي كيفيت پيدا مي شود.

۷- نظرات كاربران حرفه اي در فضاي مجازي
≡ روزبه موسوي كه چند سالي در زمينه سه تار و تار فعاليت دارد در مورد خريد سه تار خوب معتقد است:

“اگه تازه ميخواي شروع كني بهتره يك ستاره متوسط ۱۵۰ يا ۲۰۰ توماني بگيري اما اگه خيلي حرفه اي هستي يا واقعا ميخواي حرفه اي كار كني بهتر با ستاري در رنجه ۴۰۰ به بالا كار كني . وقت خريد بهتره به يكپارچه بودن كاسه ستار و داشتن مهره دسته و محل اتصال كاسه به دسته دقت كني كه مهر سازندست كه هرچه گرانتر سازندش مشهورتره . ساخت شهرهاي اصفهان . تهران خوبه”

≡ رضا مصطفوي يك كامنت پرطرفدار در كلاب گذاشته و معتقد هست كه:

“سه تار رو بايد با صدايش بسنجي و طول دسته و عمق كاسه ي سه تار زياد مهم نيست. چون هر كس يك ساز متفاوت ميسازه. اولاً اينكه بهترين و سازگار ترين چوب براي ساخت سه تار چوب درخت توت هست كه اگه ستار با اين چوب ساخته نشه استاندارد نيست. بهترين مارك سه تار مارك ملكشاه است كه فكر نكنم بتوني اصليش رو گير بياري. ميگن ۴ تا سه تار ملكشاه بيشتر نيست كه يكيش دست بهداد بابايي (بهترين سه تار نواز دنيا) و يكيش دست مسعود شعاري هست.در هر صورت، يكي از مارك هايي كه سه تار خوبي توليد ميكنه و خيلي هم معروفه مارك رسولي است. شما با حدود ۷۵۰ الي ۹۵۰ هزار تومان ميتوني يك سه تار عالي داشته باشي. در ضمن مارك نوروزيان هم خيلي عالي هست كه متاسفانه فقط در شهر ما يعني قم توليد ميشه”

۸- نگهداري و نكات متفرقه
۱- رنگ چوب سه تار نمي تواند عاملي براي تعيين كيفيت خوب سه تار باشد.

۱- سه تار را در محيط مرطوب قرار ندهيد (مثل فضاي آزاد در شهرهاي شمالي يا زير كولر آبي)

۲-ساز را در معرض نور مستقيم خورشيد و حرارت نگذاريد زيرا تغيير حالت پيدا مي كند.

۳- تا ميتوانيد ساز را در جعبه يا كاور بگذاريد.

۴- ساز را آويزان كنيد و از خوابانيدن آن روي زمين خود داري نمائيد.(اگر ساز آويزان باشد گرانيگاهش بر زمين عمود خواهد بود و نيروي جاذبه ي زمين اثري بر روي دسته ي ساز نميگذارد)

۵- كوك ساز در حتما مطابق نت سي بمل دياپازون كوك نمائيد تا به دسته ي ساز فشاري وارد نشود. (سيم اول سه تار نيم پرده پائينتر از دياپازون يعني سي بمل كوك ميشود ولي در اجرا و نت نويسي نت دو خوانده و اجرا ميشود)

۶- اگر قرار است دستگاه خاصي را اجرا كنيد از يك ماه قبل كوك ساز را روي همان دستگاه قرار داده و تغيير ندهيد۰(حاصل اين كار اين است كه ساز به آن كوك مورد نظر عادت كرده هم لحن بهتري ميدهد هم موقع اجرا از كوك خارج نميشود)

۷- در جعبه ي ساز نم گير بگذاريد.

۸- با دست كثيف مخصوصا چرب ساز نزنيد.(پرده هاي ساز از بين ميروند)

۹- اگر از ساز مدتي استفاده نكنيد صداي آن ميخوابد پس حتما چند وقت يك بار با ساز بنوازيد.

۱۰- سه تار يكي از ارزانترين سازهايي است كه با قيمت هاي متفاوت و مناسب امكان خريد آن وجود دارد. با نزديك به ۱۵۰ تا ۳۰۰ هزار تومان مي توانيد يك سه تار مشقي خوب داشته باشيد. و سه تار هاي معمولي قيمت هايي بيشتر دارند. سه تار هاي حرفه اي قيمتي نزديك به ۲ ميليون تومان يا بيشتر دارند.

براي آموزش تار و آموزش سه تار آموزشگاه زاويه مشتاق ديدار شما عزيزان مي باشد.

نوشته شده توسط admin | ۱۵ آبان ۱۳۹۷ ساعت ۰۴:۳۲:۲۴ | آرشيو نظرات (0) :موضوع |